داروی سودابر طب اسلامی (افتیمون، گیاه ساذج)

معرفی داروی سودابر

داروی سودابر معجون افتیمون و ملین های گرم در عسل است که در طب اسلامی برای غلبه سودا و یبوست مصرف می شود. در طب سنتی سودا خلط سرد و خشک است و کسی که مزاج سودایی دارد بیشتر با یبوست، خشکی پوست و فکر و خیال درگیر است.

سودابر از داروهای ترکیبی آیت الله تبریزیان است. در بعضی منابع طب اسلامی به آن منداب هم می گویند. این دارو هر صبح ناشتا خورده می شود.

مزایای داروی سودابر

برای مزاج سرد و خشک: برای کسی ساخته شده که سودا در بدنش غلبه دارد.
ملین گرم: استاد تبریزیان گفته سودا سرد است و ملینش باید گرم باشد. سنا، گل سرخ، فلوس، بسفایج و هلیله سیاه همین ملین ها هستند.
یک نوبت در روز: صبح ناشتا یک فندق.
معجون عسلی: عسل تلخی گیاهان را کم می کند و به گفته استاد خودش هم سودابر است.

ترکیبات داروی سودابر

استاد تبریزیان در درس طب، فرمول سودابر را با مقدار هر جزء گفته است. هر مثقال حدود ۴٫۶ گرم است:

جزء	مقدار	کار آن در طب سنتی
افتیمون	۵ مثقال	پایه درمان سودا در روایات است
هلیله سیاه	۳ مثقال	سودابر و ملین
بسفایج	۲ مثقال	ملین
فلوس (خیارشنبر)	۲ مثقال	ملین
گل سرخ	۲ مثقال	به گفته استاد دومین ملین خوب بعد از سنا
سنای مکی	۲ مثقال	به گفته استاد بهترین ملین
سیاه دانه	خیلی کم، حداکثر هفت دانه در هر نوبت	در روایت «شفا» آمده است
عسل	به اندازه لازم برای معجون	خودش هم سودابر است

اجزا آسیاب می شوند، همه جز افتیمون الک می شوند و با عسل معجون می شوند. هر نوبت به اندازه یک فندق است.

کاربرد داروی سودابر

سودابر برای کم کردن سودای بدن و یبوستی است که از آن می آید. این موارد در کتاب داروخانه تخصصی طب اسلامی و درس استاد آمده است:

غلبه سودا
یبوست مزاج
تیرگی رنگ چهره و تیرگی ادرار
خشکی پوست و بدن
کک و مک
زودرنجی و فکر و خیال زیاد در مزاج سودایی

علائم غلبه سودا از دید طب اسلامی

اگر چند تا از این نشانه ها را با هم دارید، در طب اسلامی احتمالا سودا در بدنتان غلبه دارد. ستون آخر می گوید کجا باید پیش پزشک بروید:

نشانه	در زندگی روزمره یعنی	کی پیش پزشک بروید
یبوست	شکمتان دیر به دیر و سخت کار می کند	اگر خون در مدفوع دیدید یا بی دلیل وزن کم کردید
خشکی پوست و بدن	پوستتان زبر و کدر است	اگر خشکی با خارش و زخم همراه است
تیرگی رنگ	رنگ چهره، ادرار یا مدفوع تیره تر از قبل است	مدفوع سیاه و قیری را همان روز به پزشک بگویید
فکر و خیال و ترس	ذهنتان آرام نمی گیرد و نگرانی زیاد دارید	اگر غم یا بی انگیزگی بیش از دو هفته طول کشیده
وسواس	کارها را بارها تکرار یا بررسی می کنید	اگر وسواس کار روزمره را مختل کرده

در طب اسلامی سن ۴۰ تا ۶۰ سالگی دوره غلبه سوداست و پاییز فصل سودا حساب می شود.

برای چه کسانی مناسب است

کسایی که مزاجشون سرد و خشکه و یبوست دارن
کسایی که زود رنجیده می شن و فکر و خیال زیاد دارن
کسایی که رنگ چهره شون تیره و کدره
میانسالای ۴۰ تا ۶۰ ساله که مزاج سودایی دارن
کسایی که مشاور طب اسلامی سودابر رو براشون نوشته

روش مصرف داروی سودابر

هر روز صبح ناشتا به اندازه یک فندق بخورید.
تا یک ساعت بعد از آن صبحانه یا غذا نخورید.
اگر بیش از یک قوطی برایتان تجویز شده، مرکز طب اسلامی می گوید از هفته دوم دو فندق بخورید تا یبوست برطرف شود.
استاد تبریزیان گفته مصرف سودابر تا برطرف شدن یبوست ادامه پیدا می کند.

چه انتظاری داشته باشید: سنا، فلوس و گل سرخ ملین اند و مزاجتان نرم تر می شود. این همان اثری است که از دارو انتظار می رود. اگر اسهال شدید شد، مصرف را قطع کنید.

خوراکی های همراه و پرهیز

استاد تبریزیان گفته چون سودا سرد است، یبوست سودایی را با ملین سرد نمی شود درمان کرد:

کمتر کنید: اسفرزه و آلو برای یبوست سودایی مناسب نیستند، چون هر دو سردند.
بیشتر بخورید: عسل، که به گفته استاد خودش سودابر است.

مصرف همراه با داروهای دیگر طب اسلامی

سودابر یکی از چهار داروی مزاج طب اسلامی است. هر چهار دارو در دسته داروی ضد بلغم و اصلاح مزاج کنار هم آمده اند. این جدول کمک می کند ببینید کدام به حال شما نزدیک تر است:

دارو	مزاج	نشانه های آشنا	زمان مصرف
قرص صفرابر	صفرا (گرم و خشک)	گرگرفتگی، زود عصبانی شدن، تلخی دهان، خواب صبح	شب
داروی سودابر	سودا (سرد و خشک)	یبوست، خشکی پوست، تیرگی رنگ چهره، فکر و خیال	صبح ناشتا
قرص بلغم زدا	بلغم (سرد و تر)	خلط پشت گلو، سردی دست و پا، سستی، فراموشی	شب
داروی طریفل	رطوبت و بلغم	تعریق زیاد، آبریزش بینی و دهان، تکرر ادرار	صبح ناشتا

اگر نشانه های دو ردیف را با هم دارید، این را با مشاور طب اسلامی در میان بگذارید. استاد تبریزیان گفته دو مزاج می توانند با هم غلبه کنند و درمانشان هم ترکیبی است.

سنای مکی، یکی از اجزای سودابر، در مرکب ده (سید الادویه) هم هست.

نحوه نگهداری

در ظرف را محکم ببندید و در جای خشک و خنک نگه دارید.
با قاشق تمیز و خشک بردارید.

هشدارهای مصرف

در بارداری و شیردهی مصرف نکنید. سنا و فلوس ملین اند.
کسی که اسهال یا بیماری التهابی روده دارد مصرف نکند.
اگر بیماری کبد دارید یا می خواهید طولانی مصرف کنید، با پزشک هماهنگ کنید. افتیمون در پژوهشی روی حیوانات، در مقدار بالا و مصرف مکرر، روی کبد اثر گذاشته است.
اگر داروی قلب یا ادرارآور مصرف می کنید، با پزشک هماهنگ کنید. سنا می تواند پتاسیم بدن را کم کند.
افسردگی و اضطراب بیماری اند. اگر غم، بی انگیزگی یا اضطراب شما بیشتر از دو هفته طول کشیده، به پزشک یا روانشناس مراجعه کنید. داروی اعصاب و روان تجویزی را خودسرانه قطع نکنید.

سوالات متداول

گیاه ساذج همان سودابر است؟

«گیاه ساذج» نامی است که سازنده روی برچسب گذاشته است.

منداب همان سودابر است؟

در بعضی منابع طب اسلامی به سودابر منداب هم می گویند. منداب نام یک گیاه هم هست که ربطی به این دارو ندارد.

سودا در طب سنتی یعنی چه؟

سودا یکی از چهار خلط بدن در طب سنتی است که طبع سرد و خشک دارد.

سودابر را تا کی بخورم؟

استاد تبریزیان گفته تا وقتی که یبوست برطرف شود. اگر بیش از یک قوطی تجویز شده، از هفته دوم دو فندق بخورید.

برای یبوست سودایی آلو یا اسفرزه بخورم؟

استاد تبریزیان گفته نه، چون این دو سردند و سودا هم سرد است. یبوست سودایی ملین گرم می خواهد.

سودابر جای داروی اعصاب را می گیرد؟

نه. این دارو جای درمان افسردگی یا اضطراب را نمی گیرد و داروی تجویزی پزشک را نباید قطع کرد.

افتیمون چیست؟

افتیمون گیاهی انگل مانند است که روی گیاهان دیگر می روید و در روایات پایه درمان سودا آمده است.

نکته صادقانه

سودابر از داروهای اجتهادی طب اسلامی است و این ترکیب در پژوهش بالینی بررسی نشده است. این دارو جای درمان افسردگی یا اضطراب را نمی گیرد و یبوست طولانی هم باید با پزشک بررسی شود.