جوزبویا طب اسلامی پودر دانه جوز هندی است که برای رفلاکس، برگشت اسید معده و ترش کردن مصرف می شود. دستور مصرف آن ساده است و هر شب پیش از خواب نصف قاشق چای خوری از آن کافی است. جوزبویا یکی از داروهای طب اسلامی تبریزیان است که عطاری طهماسبی به عنوان نماینده رسمی مرکز آیت الله تبریزیان عرضه می کند.
خواص و کاربرد جوزبویا
مرکز طب اسلامی آیت الله تبریزیان جوزبویا را داروی رفلاکس معده معرفی کرده است. کاربردهای آن در طب اسلامی و طب سنتی این هاست:
رفلاکس و برگشت اسید: برای سوزش سر دل و ترشی که بعد از غذا یا موقع دراز کشیدن به گلو می رسد.
ترش کردن معده: برای آروغ ترش و سنگینی معده بعد از غذا.
بوی بد دهان با منشا معده: وقتی بوی دهان از معده است و با مسواک برطرف نمی شود.
سردی و ضعف معده: طب سنتی جوزبویا را گرم و مقوی معده می داند و آن را برای هضم کند و نفخ به کار برده است.
اثر جوز هندی بر معده فقط روی حیوان آزمایش شده است. در یک پژوهش روی موش، عصاره جوز هندی اسیدیته معده را کم کرد و آسیب دیواره معده را حدود ۴۲ درصد کاهش داد. این نتیجه را نمی شود به انسان تعمیم داد، برای همین تکیه اصلی این دارو بر تجربه طب اسلامی و طب سنتی است.
ترکیبات جوزبویا
پودر دانه جوزبویا با نام علمی Myristica fragrans
طبع در طب سنتی: گرم و خشک
بو و طعم: عطر تند و شیرین با کمی تلخی
بوی تند جوزبویا از اسانس دانه آن می آید که در مقدار زیاد مسموم کننده است و به همین دلیل مقدار مصرف این دارو کم و دقیق تعیین شده است.
جوزبویا همان جوز هندی است؟
بله. جوزبویا، جوز بوا و جوز هندی نام های یک دانه هستند که از درخت جوز بویا به دست می آید. فرق اصلی در مقدار مصرف است. جوز هندی آشپزخانه به اندازه یک نوک قاشق به غذا اضافه می شود، ولی جوزبویا طب اسلامی با مقدار و برنامه مشخص به عنوان دارو خورده می شود.
مزایای جوزبویا
یک نوبت در شبانه روز: فقط شب پیش از خواب می خورید و لازم نیست وسط روز آن را به یاد داشته باشید.
دوره کوتاه: دستور مرکز برای یک هفته است و بعد از آن نتیجه را می سنجید.
یک جزء آشنا: ماده ناشناخته ندارد و می دانید چه چیزی می خورید.
مقدار دقیق: نصف قاشق چای خوری، که هم قابل اندازه گیری است و هم از مرز خطر فاصله زیادی دارد.
برای چه کسانی مناسب است
کسانی که شب ها یا بعد از غذا سوزش سر دل و ترش کردن دارند.
کسانی که بوی دهانشان از معده است.
کسانی که معده سرد و هضم کند دارند و غذاهای سرد اذیتشان می کند.
اگر مشکل اصلی شما نفخ و سنگینی بعد از غذاست، هاضوم طب اسلامی با ترکیب زنیان، آویشن و سیاه دانه برای همین کار ساخته شده است. جوزبویا برای زنان باردار و شیرده و برای کودکان مناسب نیست.
روش مصرف جوزبویا
دستور مصرف مرکز طب اسلامی آیت الله تبریزیان برای جوزبویا این است:
مقدار | زمان | مدت |
|---|---|---|
نصف قاشق چای خوری (حدود یک گرم) | هر شب پیش از خواب | یک هفته |
نصف قاشق چای خوری را صاف و بدون کپه بردارید.
پودر را با کمی آب ولرم یا یک قاشق عسل بخورید.
بعد از یک هفته اگر علائم بهتر شده، مصرف را قطع کنید.
مقدار را هیچ وقت بیشتر نکنید، حتی اگر اثر را زود حس نکردید. اثر جوز هندی دیر ظاهر می شود و زیاد کردن مقدار فقط خطر مسمومیت را بالا می برد.
نحوه نگهداری
پودر را در ظرف در بسته نگه دارید تا عطر آن نپرد.
ظرف را در جای خشک و خنک و دور از نور آفتاب بگذارید.
بسته را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
هشدارهای مصرف
بارداری و شیردهی: مصرف جوزبویا در بارداری ممنوع است. مادران شیرده هم آن را مصرف نکنند.
کودکان: به کودک جوزبویا ندهید، چون مقدار کم هم در بدن کوچک او اثر شدید دارد.
مصرف زیاد: مسمومیت با جوز هندی از حدود ۵ گرم، یعنی تقریبا دو قاشق چای خوری، گزارش شده و علائم آن چند ساعت بعد با گیجی، خواب آلودگی، خشکی دهان، تهوع و تپش قلب شروع می شود. اگر کسی مقدار زیادی خورده، فورا به اورژانس مراجعه کنید.
داروهای اعصاب و افسردگی: اگر داروی اعصاب، خواب آور یا ضد افسردگی می خورید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
گرم مزاج ها: جوزبویا گرم است و در افراد گرم مزاج ممکن است سردرد و تشنگی بیاورد.
اگر رفلاکس شما با سختی بلع، کاهش وزن بی دلیل، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه همراه است، این ها نشانه هایی هستند که باید پزشک بررسی کند.
سوالات متداول
جوزبویا را صبح هم می شود خورد؟
دستور مرکز برای شب پیش از خواب است. رفلاکس بیشتر موقع دراز کشیدن اذیت می کند و به همین دلیل زمان شب انتخاب شده است.
بعد از یک هفته چه کنم؟
اگر علائم برطرف شد، مصرف را قطع کنید. اگر هنوز رفلاکس دارید، پیش از ادامه با مشاور طب اسلامی یا پزشک صحبت کنید.
جوز هندی آشپزخانه جای جوزبویا را می گیرد؟
هر دو یک دانه هستند، ولی پودر ادویه بازار ممکن است کهنه یا مخلوط باشد. جوزبویا طب اسلامی برای مصرف دارویی و با دستور مشخص عرضه می شود.
جوزبویا برای لاغری خوب است؟
نه. هیچ پژوهشی اثر جوز هندی بر کاهش وزن را نشان نداده است و بالا بردن مقدار آن برای لاغری خطرناک است.
جوزبویا با داروی معده تداخل دارد؟
تداخل مشخصی با داروهای رایج معده گزارش نشده است. اگر داروی معده تجویزی مصرف می کنید، قطع آن را بدون نظر پزشک انجام ندهید.
جوزبویا برای مردان خاصیت دارد؟
کتاب های طب سنتی جوزبویا را به خاطر طبع گرمش برای سرد مزاج ها مقوی دانسته اند، ولی این کاربرد فقط تجربه سنتی است و این دارو برای آن ساخته نشده است.
نکته صادقانه
جوزبویا برای یک کار مشخص ساخته شده است: آرام کردن رفلاکس و ترش کردن معده با یک دوره کوتاه شبانه. بعضی سایت ها خواص زیادی برای جوز هندی ردیف کرده اند که پشتوانه انسانی ندارند و ما هم آن ها را وعده نمی دهیم. اگر رفلاکس شما چند ماه است ادامه دارد، این دارو جای بررسی پزشک را نمی گیرد.
منابع
دستور مصرف جوزبویا، مرکز طب اسلامی آیت الله تبریزیان
Sattar و همکاران، Anais da Academia Brasileira de Ciências، ۲۰۱۹ (اثر جوز هندی بر معده در موش)
Ehrenpreis و همکاران، Journal of Medical Toxicology، ۲۰۱۴ (مسمومیت با جوز هندی)










